---
title: "আরবি বর্ণমালার চার্ট — প্রতিটি অবস্থানে 28টি হরফের সব রূপ | ফাসাহা"
description: "28টি আরবি হরফের বিনা মূল্যের চার্ট: প্রতিটি হরফ আলাদাভাবে এবং শব্দের শুরুতে, মাঝে ও শেষে যেভাবে লেখা হয় সেভাবে দেখানো আছে, সঙ্গে সেই ছয়টি হরফ যেগুলো কখনো পরের হরফের সঙ্গে জোড়ে না।"
canonical: "https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet-chart"
language: "bn"
direction: "ltr"
---

# আরবি বর্ণমালার চার্ট — প্রতিটি অবস্থানে 28টি হরফের সব রূপ

28টি আরবি হরফের বিনা মূল্যের চার্ট: প্রতিটি হরফ আলাদাভাবে এবং শব্দের শুরুতে, মাঝে ও শেষে যেভাবে লেখা হয় সেভাবে দেখানো আছে, সঙ্গে সেই ছয়টি হরফ যেগুলো কখনো পরের হরফের সঙ্গে জোড়ে না।

আরবি হরফ শব্দের কোথায় বসছে তার ওপর নির্ভর করে রূপ বদলায়। এই একটি বিষয়ই শুরুতে লিপিটিকে পড়ার অযোগ্য মনে করায়, আর রূপগুলো পাশাপাশি একবার দেখে নিলে এই বিষয়টিই আর সমস্যা থাকে না। এখানে 28টি হরফের সবই আছে, আলাদাভাবে এবং জোড়া লাগার প্রতিটি অবস্থানে।

28টি আরবি হরফ। প্রতিটি সারি হরফের নাম থেকে শুরু করে শব্দের শুরুতে, মাঝে ও শেষে লেখার রূপ পর্যন্ত পড়ুন।

| হরফ | আলাদা | শুরু | মাঝ | শেষ | ধ্বনি | উদাহরণ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| [ألف (ʾalif)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/alif) | ا | ا | ‍ا | ‍ا | দীর্ঘ আ, অথবা হামজার আসন | أُسْرَة |
| [باء (bāʾ)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/ba) | ب | ب‍ | ‍ب‍ | ‍ب | ব ধ্বনি | بَاب |
| [تاء (tāʾ)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/ta) | ت | ت‍ | ‍ت‍ | ‍ت | ত ধ্বনি | تَمْر |
| [ثاء (thāʾ)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/tha) | ث | ث‍ | ‍ث‍ | ‍ث | জিভের ডগা দাঁতের ফাঁকে রেখে নরম স ধ্বনি | ثَقَافَة |
| [جيم (jīm)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/jim) | ج | ج‍ | ‍ج‍ | ‍ج | জ ধ্বনি | جَبَل |
| [حاء (ḥāʾ)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/hha) | ح | ح‍ | ‍ح‍ | ‍ح | গলার গভীর থেকে আসা শ্বাসভরা হ | حَيَاة |
| [خاء (khāʾ)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/kha) | خ | خ‍ | ‍خ‍ | ‍خ | খ ধ্বনি, গলার পেছন থেকে ঘষে আসা | خُبْز |
| [دال (dāl)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/dal) | د | د | ‍د | ‍د | দ ধ্বনি | دَرْس |
| [ذال (dhāl)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/dhal) | ذ | ذ | ‍ذ | ‍ذ | জিভের ডগা দাঁতের ফাঁকে রেখে নরম য ধ্বনি | ذَكَاء |
| [راء (rāʾ)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/ra) | ر | ر | ‍ر | ‍ر | কাঁপানো র | رَجُل |
| [زاي (zāy)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/zay) | ز | ز | ‍ز | ‍ز | য ধ্বনি | زَيْت |
| [سين (sīn)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/sin) | س | س‍ | ‍س‍ | ‍س | স ধ্বনি | سَلَام |
| [شين (shīn)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/shin) | ش | ش‍ | ‍ش‍ | ‍ش | শ ধ্বনি | شَمْس |
| [صاد (ṣād)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/sad) | ص | ص‍ | ‍ص‍ | ‍ص | মুখ ভরে উচ্চারিত ভারী স | صَبْر |
| [ضاد (ḍād)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/dad) | ض | ض‍ | ‍ض‍ | ‍ض | ভারী দ, যে হরফের নামে আরবি পরিচিত | ضَوْء |
| [طاء (ṭāʾ)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/tta) | ط | ط‍ | ‍ط‍ | ‍ط | ভারী ত | طَعَام |
| [ظاء (ẓāʾ)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/zza) | ظ | ظ‍ | ‍ظ‍ | ‍ظ | ভারী য, জিভের ডগা দাঁতের ফাঁকে রেখে | ظُهْر |
| [عين (ʿayn)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/ayn) | ع | ع‍ | ‍ع‍ | ‍ع | গলা চেপে বের করা ঘোষ ধ্বনি, ইংরেজিতে এর সমতুল্য নেই | عِلْم |
| [غين (ghayn)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/ghayn) | غ | غ‍ | ‍غ‍ | ‍غ | ঘষা গ ধ্বনি, ফরাসি র-এর মতো | غَزَال |
| [فاء (fāʾ)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/fa) | ف | ف‍ | ‍ف‍ | ‍ف | ফ ধ্বনি | فِكْر |
| [قاف (qāf)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/qaf) | ق | ق‍ | ‍ق‍ | ‍ق | গলার পেছন থেকে আসা গভীর ক | قَلَم |
| [كاف (kāf)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/kaf) | ك | ك‍ | ‍ك‍ | ‍ك | ক ধ্বনি | كِتَاب |
| [لام (lām)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/lam) | ل | ل‍ | ‍ل‍ | ‍ل | ল ধ্বনি | لُغَة |
| [ميم (mīm)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/mim) | م | م‍ | ‍م‍ | ‍م | ম ধ্বনি | مَدِينَة |
| [نون (nūn)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/nun) | ن | ن‍ | ‍ن‍ | ‍ن | ন ধ্বনি | نُور |
| [هاء (hāʾ)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/ha) | ه | ه‍ | ‍ه‍ | ‍ه | হালকা হ | هَدِيَّة |
| [واو (wāw)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/waw) | و | و | ‍و | ‍و | ওয়া ধ্বনি, অথবা দীর্ঘ উ | وَقْت |
| [ياء (yāʾ)](https://fasaha.app/bn/arabic-alphabet/ya) | ي | ي‍ | ‍ي‍ | ‍ي | ইয়া ধ্বনি, অথবা দীর্ঘ ই | يَوْم |

## ছয়টি হরফ শব্দকে ভেঙে দেয়

বেশির ভাগ হরফ তার পরের হরফের সঙ্গে জোড়ে। এই ছয়টি কখনো জোড়ে না। এদের কোনো একটি থাকলে শব্দের মাঝখানে ফাঁক আছে বলে মনে হয় — আসলে নেই; ফাঁকটিই নিয়ম।

- এই ছয়টির কোনো একটির পরে পরবর্তী হরফ নতুন রূপে শুরু হয়, যেন একটি নতুন শব্দ শুরু হয়েছে।
- এদের বাঁ পাশে কিছু জোড়ে না, তাই এদের শুরুর বা মাঝের আলাদা কোনো রূপ নেই। এদের সারিতে বারবার আসা রূপগুলো অনুজ্জ্বল করে দেখানো হয়েছে।
